Botnetler ýa-da töleg tölegi. Kompýuteriňiz üçin has erbet erbetlik näme? - Semaltdan soraň

Häzirki wagtda töleg programmasy internet howpsuzlygyna iň uly howp bolup galýar. Recentlyakynda, 350 000 kompýutere täsir eden WannaCryptor hüjümi, dürli internet ulanyjylaryndan we howpsuzlyk agentlerinden millionlarça tomaşa etdi. Häzirki wagtda ýüzbe-ýüz bolýan iň uly howpumyz ýalydy. Şeýle-de bolsa, häzirki zaman internet ulanyjylary has howply bir mesele bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar we bular botnetler!

Girew programma üpjünçiliginiň hüjümleri hakykatdanam agyryly bolsa-da, iň bolmanda görünýär. Botnetler zyýanly täsirlerini gizlin ýagdaýda açýarlar. Bu zyýanly programma üpjünçiligi, tordaky millionlarça kompýuterlere we beýleki enjamlara doly gözegçilik edip biler.

Semalt” müşderi üstünlikleriniň dolandyryjysy Frank Abagnale FBI-nyň her ýyl 500 million töweregi kompýuteriň ýokaşýandygyny çaklaýandygyny aýtdy. Infectedokuşan maşyn, beýleki howpsuzlyk howplaryna sezewar bolýar. Mysal üçin, töleg programma üpjünçiligi bilen şifrlenip, başga bir görnüşdäki zyýanly programma üpjünçiligini paýlamak üçin amatly gural bolup biler. Kiber jenaýatçylary botnete spam paýlamagy aňsatlyk bilen tabşyryp bilerler we üstünlik derejesi 100% töweregi bolar. Bularyň hemmesi kompýuterleriň eýeleriniň nämeleriň bolup geçýändigini bilmeýän wagtynda bolup geçer. Käbir bilermenler botnetleriň interneti ysmaz etmek mümkinçiliginiň bardygyny öňe sürýärler.

Botnetler näme üçin töleg programma üpjünçiliginden has köp alada etmeli?

Botnetleriň tölegli programma üpjünçiliginden has uly howp salmagynyň köp sebäbi bar. Şeýle hem, göze görünmeýän botnetleriň täsiri giňden ýaýrandyr. Spam we beýleki töleg programma üpjünçiligini beýleki kompýuterlere ibermek ýa-da hyzmatdan ýüz öwürmek (DOS) hüjümlerini ýokaşdyrmak üçin ýokaşan kompýuter ulanyp bilerler. Torlary aldamak üçin hem ulanylyp bilner. Hemmeler bu howp barada alada etmeli, e-poçta traffiginiň 50-70 göteriminiň adatça spamdygyny ýadyňyzdan çykarmaň. Zyýanly goşundylary bolan ähli e-poçta hatlarynyň 85 göterimi töleg programma üpjünçiligi bilen baglanyşykly.

Infectedokanç kompýuteriň eýesi howpsuzlyk töwekgelçiliginiň dürli taraplary bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Jenaýatçylar ähli maglumatlary e-poçtaňyzda we sosial media hasaplaryňyzda ýygnap bilerler. Käbirleri bu maglumatlary satýarlar, beýlekiler pidanyň bank hasaplaryndan ogurlamak ýaly zyýanly maksatlar üçin ulanýarlar.

Botnet pul gazanmak shemasy üýtgedi

Ozal botnet operatorlary pul gazanmak üçin esasan spam paýlanyşyna baglydy. Marina ýaly uly botnetler günde 90 milliarddan gowrak spam iberip bilerdi. Authoritiesöne häkimiýetler we howpsuzlyk operatorlary basym uly botnetleri ele alarlar we netijede olaryň köpüsini sökerler.

Kiber jenaýat dünýäsinde innowasiýa botnet modellerine has çydamly boldy. Indi P2P (Peer-to-Peer) modelini ulanýarlar. P2P modelleriniň arhitekturasyna görä, botlar serwer hökmünde hem, müşderi hökmünde hem ýerine ýetirilýär. Buýruk iberip we alyp bilerler we bu şowsuzlyklaryň öňüni almaga kömek edýär.

Kompýuterlerden başga botlaryň beýleki görnüşleri hem has köp ulanylýar. Bular “Internet of Things” (IoT) kategoriýasyndaky serwerler we enjamlar.

Jenaýatçylar traffigi gönükdirmek we spam ýaýratmak üçin web serwerleriniň has uly güýjünden we has çalt internetinden peýdalanýarlar. IoT-daky enjamlar, adatça, ýeterlik derejede üpjün edilmeýär we bu botnetler üçin aňsat ýyrtyjy bolýar. DDOS hüjümlerini goşmak bilen bu “zatlary” ulanmak bilen birnäçe meseleler ýerine ýetirilip bilner. IoT-nyň aýylganç ösüşini göz öňünde tutup, IoT enjamlarynda bot işjeňliginiň ýokarlanmagy gaty howply. 2020-nji ýyla çenli IoT kategoriýasyndaky enjamlaryň sanynyň 20,8 milliona ýetjekdigi çaklanylýar.

Sarp edijiler we guramalar degişli goranyş gurallary we mehanizmleri bilen täzelenmese, has köp kompýuteriň, serweriň we “zatlaryň” botnetler tarapyndan gul bolmagy ähtimal. Botnetleriň pidasy bolmazlygy üçin howpsuzlyk okuwy möhümdir. Adamlar howpdan habarly bolanda, ahyrky nokady we torlaýyn howpsuzlyk gurallaryny we çözgütlerini durmuşa geçirmek has uly üstünlik getirer. Internet howpsuzlygy çözgütleri satyjylar, bot operatorlarynyň şübheli aragatnaşyklaryny ýüze çykarmaga kömek edýän botnet goragyny hödürleýärler.